ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ
ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟ - ಭಾರತ ಸುಮಾರು 28 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 08 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.- ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಎಂದ ಕರೆಯುವರು.
* ಕೇಂದ್ರಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಒಳಗೊಂಟಿರುತ್ತದೆ.
* ಲೋಕಸಭೆ - ಇದನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು 25 ವರ್ಷ ವಯೋಮಿತಿ ಬೆಕಾಗಿರಯತ್ತದೆ.
- ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಜನರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಾರತವು ಸುಮಾರು ಗರಿಷ್ಥ 552 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಗರಿಷ್ಥ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರಾಜ್ಯ - ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ
ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು - ಇವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿ 05 ವರ್ಷಗಳು ಇರುತ್ತದೆ.ಬಯಸಿದಷ್ಟು ಸಲ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇವರ ಅಧಿಕಅರವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು ಅರ್ಹತೆಗಳು -
1] ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರಬೆಕು.
2] ಕನಿಷ್ಥ 25 ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಬೆಕು.
3] ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರಬಾರದು.
4] ಅವರು ದಿವಾಳಿಯಾಗಿರಬಾರದು.
ಲೋಕಸಭಾದ್ಯಕ್ಷ -
ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮಲಿಯೆ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಸಭಾದ್ಯಾಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವರು, ಇವರು ಸದನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡುವರು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವರು,
ರಾಜ್ಯಸಭೆ -
* ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೆಲ್ಮನೇಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಗರಿಷ್ಥ 250 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಲಗೋಂಡಿರುತ್ತದೆ.
* ಇವರು ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಳ್ಳದೆ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಸುಮಾರು 238 ಜನರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
* 12 ಜನರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಸಂವಿಧಾನದ 80ನೇ ವಿಧಿ ಅನ್ವಯ ನೇಮಕಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗುವರು ಕನಿಷ್ತ 30 ವರ್ಷ ತುಂಬಿರಬೆಕು, ಹಾಗೂ ಇವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿ 6 ವರ್ಷಗಳು. ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ,
* ಇದೊಂದು ಶಾಶ್ವತ ಸದಸನವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ಬರುವುದ್ದಿಲ್ಲಾ.
* ಹಣಕಾಸಿನ ಮಸೂಧೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಬೆಕು.
* ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸರ್ಕಾವು ಯಾವುದೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತ್ತಿಲಾ.ಹಾಗೂ ಹಣವನ್ನು ವೆಚ್ಚಮಾ ಡುವಂತ್ತಿಲ್ಲಾ.
* ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಸತ್ತು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
* ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಂಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
* ಇವರನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆ ಎನ್ನುವರು,ಇವರ ಅಧಿಕ್ರುತ ನಿವಾಸವೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ.
* ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಲು ಕನಿಷ್ಥ 35 ವರ್ಷ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
* ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗಿರಯವ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರಬೆಕು. ಇವರ ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿ 05 ವರ್ಷ.
* ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಉಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಸರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಸಂವಿಧಾನದ 72ನೇ ವಿದಿ ಅನ್ವಯ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
* ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡು ಸದನದ ಸದಸ್ಯರು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರನ್ನು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ಭಾರತದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಬೆಕಾದರೆ 35 ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಬೆಕು.
* ಇವರ ಅಧಿಕಾರವಧಿ 05 ವರ್ಷ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವರು.
* ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರ ಗೈರು ಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವರು.
#govtbook #karnatakbook #shortnotes
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ